مهندسی ژئوتکنیک:

( عمران – خاک وپی )
مهندسی ژئوتکنیک یک شاخه از مهندسی عمران است که به بررسی رفتار مهندسی مصالح خاکی می پردازد . مهندسی ژئوتکنیک از اصولی از جمله مکانیک خاک و مکانیک سنگ ،خصوصیات مکانیکی ، فیزیکوشیمیایی مصالح، ارزیابی پایداری شیروانی های طبیعی و مصنوعی ساخت انسان و بررسی خطرات آنها، طراحی و مشاهده و ثبت شرایط محلی سازه های خاکی و فونداسیون ها بهره می گیرد.

ارزیابی ژئوتکنیکی را می توان به دو دسته سطحی و زیرسطحی تقسیم کرد . بعضی اوقات روش های ژئوفیزیکی نیز بهمراه مطالعات ژئوتکنیکی برای بدست آورن اطلاعات محلی استفاده می گردد . ارزیابی زیرسطحی معمولاً شامل نمونه برداری و آزمون های آزمایشگاهی بر روی نمونه های بدست آمده از خاک میباشد. تعیین شرایط زیرسطحی خاک

از طریق  اخذ نمونه و بررسی خصوصیات فیزیکی خاک و سنگ با حفر گمانه های ، ترانشه ها، گالریها و آزمایش های درجا می شود.

مهندسي ژئوتكنيكی كه امروزه با آن آشنائیم از اوائل قرن 18 شروع شد و  تا سال ها پس از آن نيز مهندسي ژئوتكنيك بر مبناي تجربيات گذشته و احداث تجربي سازه ها بدون يك مبناي علمي واقعي بود. سازهاي تجربي كه احداث شدند، برخي از آن ها فروريختند و بعضي ديگر هنوز پابرجا هستند. شواهد تاريخي حاکیست كه تمدن هاي باستان اكثراً در مسیر آب و رودخانه هایی همچون نيل (مصر)، دجله و فرات (بين النهرين)، هوانگ هو (رود زرد، چين) و ايندوس (هند) شكل گرفتند. در دوران تمدن يونان باستان از فونداسيون منفرد و نواري و گسترده در ساخت سازه ها استفاده ميشد. از حدود 2750 سال قبل از ميلاد در طي يك قرن، 5 هرم مهم در مصر احداث شدند (سقراه، ميدوم، داهشور جنوبي و شمالي و خئوپس).

ساخت اين هرم ها با چالش هاي سهمگيني در رابطه با فونداسيون، پايداري شيرواني ها و احداث تالارهاي زيرزميني همراه بوده است. با ظهور بوديسم در چين در طي سلطنت هان شرقي در 68 سال بعد از ميلاد، هزاران بت كده ساخته شدند. بسياري از اين سازه ها بر روي لايه هاي سيلت و رس نرم احداث شدند. در بعضي موارد فشار فونداسيون از ظرفيت باربري خاك فراتر رفته و باعث آسيب هاي سازه اي گسترده اي مي شد.

بعنوان مثال سازه پیزا حدود 15700 تن وزن داشته و در روي يك شالوده دايره اي به قطر 20 متر قرار گرفته است. در گذشته اين برج به سمت شرق، شمال، غرب و در نهايت جنوب كج شده است. مطالعات اخير نشان مي دهد كه يك لايه رس ضعيف در عمق 11 متري زير سطح زمين قرار داشته و همين لايه باعث كج شدن برج شده است. اين برج با ارتفاع 54 متر به اندازه 5 متر كج شد. برج در سال 1990 از بيم واژگوني و يا فروريختن به روي عموم بسته شد. اخيراً فونداسيون اين برج با برداشت خاك از زير وجه شمالي برج تثبيت شد. حدود 70 تن خاك در طي چهل مرحله حفاري جداگانه در عرض برج از زير آن برداشته شد.

بدين ترتيب خاك فونداسيون نشست نمود تا فضاي خالي ايجاد شده را پر نمايد و در نتيجه ميزان كج شدگي كاهش يافت. هم اكنون برج پيزا به ميزان 5 درجه كج است. تغيير 0.5 درجه اي خيلي قابل توجه نيست اما باعث شده است كه اين سازه به ميزان قابل ملاحظه اي پايدارتر گردد.

شرکت ژئوتکیک

پس از مواجه شدن با مشكلات متعدد در رابطه با عملكرد نامطلوب فونداسيون سازه ها در طي قرون گذشته، مهندسين و دانشمندان پس از قرن 18 شروع به بررسي خصوصيات و رفتار خاك ها به صورت علمي تر کردند . مطالعات انجام گرفته در حوزه مهندسي ژئوتكنيك بين سال هاي 1700 تا 1927 را مي توان به 4 دوره مهم تقسيم کرد :

دوران پيش از كلاسيك:  1700 تا 1776                             مكانيك خاك كلاسيك – فاز اول: 1776 تا 1856

مكانيك خاك كلاسيك – فاز دوم: 1856 تا 1910                    مكانيك خاك مدرن: 1910 تا 1927

شرکت ژئوتکیک